Framsóknarflokkurinn gagnrýnir ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að efna til þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu 29. ágúst næstkomandi. Lilja Alfreðsdóttir, formaður flokksins, segir ríkisstjórnina vera að forgangsraða rangt og hlaupa frá þeim verkefnum sem hún hafi verið kosin til að sinna. Að hennar mati ætti fókus stjórnvalda að vera á málefnum sem skipti íslensk heimili og atvinnulíf mestu máli: „að draga úr verðbólgu og lækka vexti í landinu.“
Eins og greint var frá fyrr í dag hyggst ríkisstjórnin leggja fram tillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem landsmenn verða spurðir einnar spurningar:
„Á að halda áfram viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu?“
Kallar eftir yfirvegaðri umræðu
Málið hefur vakið umræðu víða um land, ekki síst um hvaða áhrif hugsanleg aðild gæti haft á lykilgreinar íslensks efnahagslífs, sem eru fyrirferðamiklar í atvinnulífi landsbyggðanna.
Hjálmar Bogi Hafliðason, forseti sveitarstjórnar Norðurþings, segir mikilvægt að umræðan fari fram af yfirvegun.
„Hér er um gríðarlegt hagsmunamál að ræða sem þarfnast umræðu og athugunar. Án gífuryrða, frasa og umbúða. Það er mikilvægt að Íslendingar fái að tjá sig með beinni kosningu og vissulega skiptir spurningin máli; já eða nei,“ segir Hjálmar. Hann bendir á að aðildarumsókn að Evrópusambandinu feli í raun í sér vilja ríkis til að gerast aðili að sambandinu og því sé ekki um hefðbundnar samningaviðræður að ræða. Grundvallarreglur sambandsins, svo sem fjórfrelsið og regluverk innri markaðarins, séu ekki valkvæðar.
Sjávarútvegur og landbúnaður í brennidepli
Í umræðunni hefur sérstaklega verið bent á áhrif aðildar á sjávarútveg og landbúnað. Hjálmar segir að Evrópusambandið krefjist aðildar að sameiginlegri sjávarútvegs- og landbúnaðarstefnu sambandsins. Samkvæmt því sé helst hægt að semja um aðlögunartíma eða sértækar útfærslur, til dæmis varðandi kvótaheimildir eða byggðasjónarmið, en full og varanleg undanþága frá sameiginlegu fiskveiðistefnunni sé nær útilokuð.
„Það er óraunhæft og í raun villandi að telja fólki trú um að við getum valið það sem hentar og hafna rest,“ segir Hjálmar. Hann bendir jafnframt á að Ísland hafi þegar tekið upp stóran hluta af regluverki Evrópusambandsins í gegnum EES-samninginn, án þess að hafa atkvæðisrétt innan sambandsins.
Breyttar aðstæður frá fyrri umræðu
Hjálmar segir einnig mikilvægt að hafa í huga að aðildarferli í dag sé ekki það sama og fyrir tveimur áratugum. Að hans mati hafi aðildarumsóknir Evrópusambandsins á síðari árum fyrst og fremst verið sniðnar að ríkjum í Austur-Evrópu sem þurfa að laga sig að regluverki sambandsins.
„Þess vegna hafa Norðmenn sinn eftir sinn og núna síðast á dögunum hafnað þessari vegferð,“ segir Hjálmar.
