„Hverfisráðin eru ekki tilgangslaus, en þau eru mjög bitlaus. Þetta er bara eins og óskalisti og það tekur enginn eftir því þegar við fundum ekki,“ segir Nanna Steina Höskuldsdóttir, atvinnu- og samfélagsfulltrúi Norðurþings, um stöðu hverfisráða í sveitarfélaginu.
Í Norðurþingi eiga að starfa fjögur hverfisráð: á Raufarhöfn, í Öxarfirði, í Kelduhverfi og einnig í Reykjahverfi en það ráð hefur ekki verið virkt síðustu ár. Starfa þau samkvæmt samþykkt sem var staðfest í sveitarstjórn árið 2016. Ráðin starfa í umboði byggðarráðs og eru skipuð þremur fulltrúum kosnum af sveitarstjórn. Hverfisráðin hafa fyrst og fremst ráðgefandi hlutverk.
Fundakvóti kláraður í mars
Samkvæmt samþykktum halda hverfisráð að hámarki fjóra fundi á ári. Nanna Steina segir að það fyrirkomulag hafi reynst hamlandi. „Hverfisráð má funda fjórum sinnum á ári og í fyrra var mælst til þess að hverfisráðin væru ráðgefandi við aðalskipulag. Þannig voru fyrstu þrír fundir okkar í fyrra undirlagðir þeirri vinnu og við vorum búin með fundakvótann í mars. Við óskuðum eftir heimild til fleiri funda en fengum synjun.“ Hún bendir á að skipunartími ráðanna sé nú liðinn og beðið sé breytinga á skipulagi kerfisins. „Við vonum að þetta fari á fullan kraft næsta haust að loknum kosningum og sumarleyfum,“ segir hún.
Ráðgefandi en án fjárheimilda
Markmið hverfisráða eru meðal annars að vera umræðuvettvangur um hagsmunamál svæðanna, tengja íbúa betur við stjórnkerfi sveitarfélagsins og gera tillögur til byggðarráðs um starfsemi og þjónustu. Ráðin fá ný aðal- og deiliskipulög til kynningar og óskað er umsagnar þeirra um stærri framkvæmdir og meginbreytingar á þjónustu. Þau hafa hins vegar ekki sjálfstæðar fjárheimildir og geta ekki stofnað til útgjalda nema með samþykki byggðarráðs.
Harðorð ályktun á Raufarhöfn
Á síðasta fundi Hverfisráðs Raufarhafnar, 5. febrúar, sem tekin var fyrir á fundi byggðarráðs Norðurþings í gær, var meðal annars fjallað um aðalskipulag og áform um vindorku á Hólaheiði. Ráðið lýsti yfir harðri andstöðu við ósk um að vindorkukosturinn Hnotasteinn yrði færður úr biðflokki í nýtingarflokk rammaáætlunar.
Í fundargerð eru talin upp fjölmörg atriði sem ráðið telur ganga gegn markmiðum um náttúruvernd, vernd víðerna, Dark Sky-stefnu sveitarfélagsins og markaðssetningu svæðisins sem ósnortins áfangastaðar. Þá er bent á að áhrifin yrðu staðbundin og varanleg, á meðan ávinningur raforkuframleiðslunnar færi inn á almennt flutningskerfi. Á fundi ráðsins í febrúar hvatti það sveitarfélagið einnig til að bæta veginn upp að Raufarhafnarvita, ráðast í markvissa leit að heitu vatni og sækja um styrki til orkusparnaðar í fasteignum sveitarfélagsins á Raufarhöfn.
Heimastjórnir með meiri völd
Nanna Steina bendir á að annars staðar á landinu sé fyrirkomulagið með öðrum hætti. „Hjá Múlaþingi og Ísafjarðarbæ eru heimastjórnir sem er kosið í samhliða sveitarstjórnarkosningum og einn fulltrúi úr sveitarstjórn í þeim. Heimastjórnirnar hafa ákveðið ráðstöfunarfé. Þær hafa talsvert mikil völd í skipulagsmálum.“ Í samanburði við það telur hún hverfisráðin í Norðurþingi standa veikar að vígi. Þótt hlutverk þeirra sé skýrt á blaði, virðist áhrifamátturinn takmarkaður í framkvæmd. Spurningin er hvort endurskoðun á skipulagi og umboði ráðanna verði eitt af þeim verkefnum sem bíða nýrrar sveitarstjórnar að loknum kosningum í vor.
Ljósmynd: Markarðsstofa Norðurlands
