Samhliða því að störf hins opinbera færast í auknum mæli á höfuðborgarsvæðið breikkar bilið milli opinberra starfsmanna og starfsfólks á hinum almenna vinnumarkaði hvað varðar veikindarétt. Ný greining Viðskiptaráðs Íslands varpar ljósi á verulegan mun á réttindum og fjarvistum milli markaða og þann kostnað sem því fylgir.
Samkvæmt greiningunni eiga opinberir starfsmenn rétt á 119 veikindadögum eftir sex mánaða starf. Það er sjöfalt meiri réttur en starfsmaður á almennum vinnumarkaði hefur með sama tíma í vinnu. Til samanburðar er veikindaréttur opinberra starfsmanna eftir sex mánuði aðeins þremur dögum minni en sá réttur sem starfsmaður í einkageiranum öðlast eftir fimm ára starf.
Fjarvera vegna veikinda er jafnframt tvöfalt algengari hjá hinu opinbera. Um 6% greiddra vinnustunda opinberra starfsmanna eru vegna veikindafjarvista, samanborið við 3,1% í einkageiranum. Tölur frá Hagstofu Íslands sýna að meðalfjöldi veikindadaga í einkageiranum er átta dagar á ári en sextán dagar hjá opinberum starfsmönnum.
Viðskiptaráð áætlar að beinn árlegur kostnaður hins opinbera vegna veikinda umfram það sem gerist á almennum vinnumarkaði nemi um 19 milljörðum króna. Óbeinn kostnaður, svo sem vegna raskana á starfsemi, yfirvinnu annarra starfsmanna, tímabundinna ráðninga og minni framleiðni, er ekki talinn með í þeirri upphæð.
Viðskiptaráð leggur til að veikindaréttur opinberra starfsmanna verði færður nær því sem tíðkast á almennum vinnumarkaði. Málið snýst um jafnræði á vinnumarkaði, en einnig um hvernig opinbert fé er nýtt á tímum þar sem þrýstingur er á hagræðingu í rekstri hins opinbera.
Ljósmynd: Einar H. Reynis
