Umræðan um sundlaug í Reykjahlíð hefur vakið eðlilegar spurningar um forgangsröðun, kostnað og framtíðarsýn. Að mínu mati er mikilvægt að nálgast þetta verkefni af yfirvegun og horfa á það sem hluta af eðlilegri uppbyggingu samfélags sem hefur vaxið og styrkst á undanförnum árum.
Í þeirri umræðu hefur einnig komið fram að huga þurfi að ýmsum grunninnviðum á svæðinu. Þar má meðal annars nefna stöðu kaldavatnsmála í Reykjahlíð, sem samkvæmt upplýsingum sveitarfélagsins hafa verið til skoðunar síðustu vikur. Fram hefur komið að á köldustu tímum getur notkun á köldu vatni til framleiðslu heits vatns orðið það mikil að meira er tekið úr kaldavatnstankinum en rennur inn í hann. Þá hefur einnig verið bent á að ef langir frostakaflar koma megi fastlega búast við að annað hvort þurfi að skerða kaldavatns- eða heitavatnsnotkun.
Jafnframt hefur komið fram að bent hafi verið á þessa stöðu og álag á veituna síðustu tvö ár, meðal annars vegna aukinna nýbygginga og vaxandi atvinnustarfsemi á svæðinu. Því er ljóst að bregðast þarf við fyrr en síðar og mikilvægt að þessi mál fái markvissa og heildstæða umræðu samhliða annarri framtíðaruppbyggingu í Reykjahlíð.
Þetta undirstrikar mikilvægi þess að horfa heildstætt á framtíðaruppbyggingu innviða í Reykjahlíð. Slík mál verða hvort sem er ekki leyst með því að bíða og því eðlilegt að þau séu tekin föstum tökum samhliða annarri innviðauppbyggingu, rétt eins og umræðan um leikskólapláss og lóðir til uppbyggingar.
Það breytir þó ekki meginatriðinu: umræðan um sundlaug snýst fyrst og fremst um það hvernig samfélag við viljum byggja upp til lengri tíma. Hún snýst um aðstöðu fyrir börn og fjölskyldur, heilsueflingu, félagslíf og þá þjónustu sem eðlilegt er að íbúar geti átt kost á í vaxandi samfélagi.
Því er skynsamlegt að ræða þessa þætti með heildstæðum hætti, en án þess að missa sjónar á því markmiði að bæta aðstöðu og lífsgæði íbúa. Sundlaug þarf ekki að vera tákn um óraunhæfan metnað, heldur getur hún verið ábyrgt og vel undirbúið skref í þróun samfélagsins.
Eitt af því sem hefur oft verið nefnt í þessari umræðu er talan 495 milljónir króna. Sú upphæð kemur úr frumáætlun sem Form ráðgjöf, EFLA og Raftákn unnu árið 2024. En það skiptir máli að hafa í huga að þar er verið að miða við mun stærra og fullbúið sundlaugarsvæði en það sem nú er helst til umræðu. Þar eru meðal annars kostnaðarsamir liðir eins og rennibraut, sem ein og sér er áætluð á um 50 milljónir króna.
Það er því mikilvægt að rugla ekki saman þeirri frumhugmynd og þeirri raunhæfu áfangaskiptu leið sem nú blasir við.
Raunhæfa leiðin er að fara skref fyrir skref. Fyrsti áfanginn snýst um sjálft sundlaugarkarið, barnalaug og nauðsynlega tækniaðstöðu. Á svæðinu er þegar heitur pottur og gufubað og því er ekki um að ræða uppbyggingu alveg frá grunni. Þar að auki er fyrir hendi íþróttamiðstöð með búningsaðstöðu og þjónusturýmum sem hægt er að nýta sem hluta af lausninni.
Með slíkri nálgun verður verkefnið bæði skynsamlegra og raunhæfara í fjárhagslegu tilliti. Markmiðið á ekki að vera að ráðast strax í stærstu mögulegu útfærsluna, heldur að byggja grunninn fyrst og þróa verkefnið áfram í áföngum eftir þörfum, fjármagni og vilja samfélagsins.
Það má einnig nefna að samkvæmt núverandi samningum myndi sundlaugarsvæðið njóta gjaldfrjáls heits vatns til ársins 2032 og eftir það njóta hámarksafsláttar á heitu vatni. Eðlilegt væri jafnframt að reyna að semja um áframhaldandi frítt heitt vatn til lengri tíma, enda hefur slíkt áður verið hluti af uppbyggingu samfélagsins í Reykjahlíð.
Samhliða þessari umræðu hefur einnig verið rætt um nauðsynlegar framkvæmdir og endurbætur á hitaveitulögnum, til dæmis milli Reykjahlíðar og Voga. Mikilvægt er að halda því til haga að slíkar framkvæmdir eru annars eðlis en hefðbundin sveitarfélagsframkvæmd. Hitaveitan er rekin sem sjálfstæð rekstrareining með eigin kennitölu og hefur möguleika á að standa sjálf að fjárfestingum, viðhaldi og endurnýjun innviða sinna. Þingeyjarsveit gæti eftir atvikum staðið að ábyrgð á lántöku, en framkvæmdirnar sjálfar og fjármögnun þeirra geta farið í gegnum rekstur hitaveitunnar sjálfrar sem hluta af eðlilegri uppbyggingu og endurnýjun kerfisins.
Samfélagið í Reykjahlíð hefur breyst mikið á síðustu árum. Íbúum hefur fjölgað, börnum í leikskóla og grunnskóla hefur fjölgað og samfélagið hefur styrkst. Það er gleðilegt og ástæða til bjartsýni. En slík þróun kallar líka á framsýni og markvissa uppbyggingu þeirra innviða sem samfélagið þarf á að halda til framtíðar.
Nú er góður tími til að ræða þessa framtíðarsýn af yfirvegun. Á einhverjum tímapunkti þarf samfélag að taka afstöðu til þess hvernig það vill þróast og hvaða innviði það telur mikilvægt að byggja upp til framtíðar.
Ef markmiðið er að halda áfram að efla samfélagið fyrir fjölskyldur, börn, eldri borgara og komandi kynslóðir er eðlilegt að velta slíkum verkefnum fyrir sér af alvöru og með langtímahagsmuni í huga.
Slík uppbygging þarf ekki að hvíla á sveitarfélaginu einu. Íþróttafélög, félagasamtök, fyrirtæki og íbúar geta öll lagt sitt af mörkum. Í litlu samfélagi hefur samvinna oftar en ekki reynst lykillinn að stærstu verkefnunum. Sundlaugin gæti því orðið sameiginlegt framtaksverkefni sem styrkir heilsu, íþróttastarf, félagslíf og samfélagið allt.
Skref fyrir skref getur þetta verið bæði raunhæft og farsælt verkefni fyrir Reykjahlíð.
