Á sveitarstjórnarfundi 25. mars studdum við fulltrúar Sjálfstæðisflokksins í Norðurþingi tillögu oddvita Framsóknarflokksins um að fresta fjárfestingum að upphæð 190 mkr. til ársins 2027.
Ástæður þess að við samþykktum tillöguna eru nokkrar.
- Fjárhagur sveitarfélagsins þarf að standast jafnvæisreglu, sem þýðir að saman lagt yfir þriggja ára tímabil má rekstrarniðurstaða ekki vera neikvæð, þ.e. síðasta ár, yfirstandandi ár og næsta ár eins og það birtist í fjárhagsáætlun.
- Fjárhagsáætlun ársins gerir einungis ráð fyrir 400 mkr. lántöku og því er ekki heimild innan hennar til frekari lántöku. Að auki er ekki heimilt að taka lán vegna rekstrar heldur einungis vegna fjárfestinga.
- Tekjur hafnarsjóðs hafa lækkað umtalsvert vegna stöðvunar á starfsemi PCC.
- Tekjur hafnarsjóðs lækka einnig vegna þess að færri farþegarskip munu sækja hafnir Norðurþings heim á komandi sem afleiðing af álagningu innviðagjalds.
- Tekjur hafnarsjóðs munu lækka enn frekar þar sem ekki verður unnt að innheimta farþegagjöld með sama hætti og verið hefur í kjölfar dóms um gjöldin að upphæð um 64 mkr.
- Uppi eru kröfur á hafnarsjóð Norðurþings vegna farþegagjalda, sem byggja á dómsniðurstöðu um farþegagjöldin, að upphæð 130 mkr.
Hefðum við ekki samþykkt tillöguna á þessum tímapunkti hefði undirbúningur þeirra fjárfestinga sem áformaðar voru farið í gang og orðið erfiðara þegar lengra væri liðið á árið að fresta þeim, ef t.d. niðurstaðan verður að hafnarsjóður þurfi einnig að greiða 130 mkr. kröfurnar sem uppi eru. Það mundi leiða af sér neikvæða rekstrarniðurstöðu, og þar sem rekstrarniðurstaða ársins 2025 er einnig neikvæð mundi árið 2027 þurfa að skila jákvæðri rekstrarniðurstöðu sem nemur að lágmarki samanlagðri neikvæðri niðurstöðu áranna tveggja, 2025 og 2026. Sú staða mundi verða mjög erfið viðureignar bæði í rekstri og fjárfestingum á árinu 2027 og líklega næstu ár á eftir sömuleiðis. Í því mundi felast þjónustuskerðing og takmarkanir á fjárfestingum. Hún gæti enn fremur leitt til þess að sveitarstjórn væri ekki sjálfstæði í ákvörðunum sínum um rekstur sveitarfélagsins. Nýlegt dæmi frá sveitarfélaginu Árborg gefur glögga mynd af því hvers konar aðgerða yrði gripið til; hækkun álagningarprósentu á fasteignaskatts í hámarksálagningu (0,625%) og eftirá viðbótarálagningu útsvars. Það er íbúum yrði sendur reikningurinn.
Ákvörðunin um að styðja tillöguna var ekki tekin af léttúð þar sem fulltrúar Sjálfstæðisflokks í sveitarstjórn og fastaráðum hafa verið mjög áfram um að ljúka þeim fjárfestingum sem nú er slegið á frest, endubótum á stjórnsýsluhúsi á Húsavík, endurnýjun sundlaugar í Lundi, endurnýjun á gólfi og stúku í íþróttahöll á Húsavík.
Ákvörðuninni er hægt að snúa við síðar á árinu breytist forsendur. Við vitum að það þarf lítið að breytast svo fjárhagurinn þróist til verri vegar og sömuleiðis vantar lítið upp á til að snúa honum aftur á þá braut sem við höfum verið undanfarin ár þar sem veltufé frá rekstri er sterkt og handbært fé í ágætu horfi. Ákvörðun eins fyrirtækis um að staðsetja starfsemi sína á Bakka og Landsvirkjunar að semja við viðkomandi um raforkukaup er allt sem þarf.
En í þeirri stöðu sem nú er upp töldum við mikilvægt að samþykkja tillöguna því við viljum tryggja að sveitarstjórn fari með forræði á fjárhag sveitarfélagsins og að íbúar þurfi ekki að gjalda fyrir vondar ákvarðanir með auknum álögum.
Helena Eydís Ingólfsdóttir
Kristinn Jóhann Lund
