Guðrún Jónína Magnúsdóttir er kona sem hefur lifað margbreytilegu lífi, starfað víða og skapað á ólíkum sviðum, sem rithöfundur, skáld og myndlistarkona. Hún hefur sent frá sér fjölbreytt verk, allt frá ástarsögum og barnabókum til þungra og áhrifamikilla frásagna sem snerta á viðkvæmum samfélagsmálum. Nú, á nýjum kafla í lífi sínu, stendur hún frammi fyrir stærsta verkefni ferilsins: fimm bóka ritröð sem gerist að hluta til á Húsavík. Í sunnudagsviðtali ræðir Örlygur Hnefill við Guðrúnu um skrifin, lífið, áföllin sem mótuðu hana og sögurnar sem enn bíða þess að komast á blað.
„Jæja, hér sit ég nýbúin að skrifa undir samning fyrir 5 bóka ritröð,“ segir Guðrún Jónína Magnúsdóttir, eða Ninna eins og hún er kölluð, þegar hún lýsir nýjustu vendingum á ferli sínum. Fyrsta bókin í ritröðinni er þegar farin í yfirlestur og ritstjórn og sú næsta komin á fullt skrið á skjánum hjá henni. Um er að ræða tímamót hjá höfundinum, því þrátt fyrir að hafa áður gefið út sjö bækur eru þetta fyrstu útgáfusamningarnir sem hún skrifar undir vegna eigin verka.
Segir sögu ungra kvenna á áttunda áratugnum á Húsavík
Fyrsta bókin í nýju ritröðinni ber vinnuheitið Mannránið í Hraðinu og gerist á Húsavík á áttunda áratugnum. Hún er væntanleg á næsta ári og segir Guðrún að sagan sé blanda af glæpasögu og sögu af vináttu og lífi ungra kvenna á Húsavík á þessum tíma. „Þetta fjallar um fimm vinkonur sem vinna eins og hestar í Hraðinu. Þegar gjaldkeranum er rænt með laun fjölda fólks í beinhörðum peningum verða þær fyrir grun,“ segir hún. Sagan teygir sig víða um Þingeyjarsýslu, frá Húsavík austur í Kelduhverfi og inn á eyðibýli, með náttúruöfl og sögulegan veruleika tímans í bakgrunni.
Guðrún segir að það hafi verið áskorun að skrifa söguna, ekki síst vegna þess að hún gerist á tímum þar sem samfélagið var allt annað. „Það var varla komið litasjónvarp og rafmagn ekki alltaf sjálfsagt. Þetta krafðist mikillar heimildavinnu og upprifjunar,“ segir hún og bætir við að skrifin hafi haft „mjög heilandi áhrif“.
Ferill Guðrúnar er fjölbreyttur og litríkur. Hún fæddist árið 1949 og hefur búið víða um land, þar á meðal á Húsavík þar sem hún dvaldi á árunum 1971 til 1977 og aftur 1980 til 1984. Þar starfaði hún meðal annars á saumastofunni Prýði, sjúkrahúsi og í Hraðinu, reynsla sem nýtist henni nú í skáldskapnum. Hún hefur einnig unnið við bókhald, kennslu og listir, meðal annars kennt postulínsmálun um árabil.
Skrifin urðu þó að aðalstarfi eftir að hún neyddist til að hætta vinnu af heilsufarsástæðum. „Ég hryggbrotnaði í bílslysi ung og reyndi lengi að hunsa afleiðingarnar. En eftir að læknir skipaði mér að hætta, fór ég að skrifa,“ segir hún. Þar hófst ferill sem hefur skilað bæði ástarsögum, barnabókum og þungum en áhrifamiklum verkum.
Tókst á við arfleifð áfalla, kynferðisofbeldi og þöggunar
Á síðustu árum hefur Guðrún vakið athygli fyrir bækur sem fjalla um erfið og viðkvæm málefni, þar á meðal Álfadal (2022) og Rokið í stofunni (2024). Þar tekst hún á við arfleifð áfalla, kynferðisofbeldi og afleiðingar þöggunar í íslensku samfélagi. „Þessar bækur voru mér erfiðar, en mikilvægar. Ég hef lengi verið reið yfir skilningsleysi á því hvernig áföll erfast milli kynslóða,“ segir hún.
Nýja ritröðin markar ákveðin kaflaskil, þar sem Guðrún snýr sér meira að skáldskap með sögulegum og ævintýralegum blæ, þó alltaf með rætur í raunveruleikanum. Hún vinnur nú að næstu bók sem gerist að hluta til á Sprengisandi, byggð á eigin reynslu úr ferðalagi árið 1999.
Þrátt fyrir að vera komin á áttræðisaldur er Guðrún hvergi nærri hætt. „Storytel bað mig um fimm bækur,“ segir hún og brosir. „Ég spurði bara: veistu hvað ég er gömul drengur? En þetta verður vonandi allt klárað, ef mér endist aldur til.“
Ljósmynd: Vilhelm Gunnarsson
